من روزنامه نگارم

روزنامه سرمایه

قلك هاي محك روزي 1 ميليون تومان، كمك هاي مردمي را به نفع كودكان مبتلا به سرطان جمع آوري مي كنند.همان قلك هاي سفالي يا كائوچويي كه حتما در مغازه ها، مدارس و ادارات ديده ايد و شايد هم در خانه خودتان يكي از آنها را داريد.
جذب كمك هاي مردمي براي سازمان هاي غيردولتي چندان راحت نيست. «موسسه خيريه حمايت از كودكان مبتلا به سرطان(محك)»، اما يكي از موفق ترين انجمن هاي ايراني در اين زمينه است. به گونه اي كه تمامي منابع مالي اين موسسه كه در ماه ميليون ها تومان براي كودكان بيمار هزينه مي كند، از محل همين كمك ها تامين مي شود.

به گفته «ياسمين زرگري»، عضو روابط عمومي محك، از آنجايي كه درآمدهاي محك بايد از محل كمك هاي مردم تامين شود، اين موسسه شيوه هاي مختلفي را براي تامين منابع مالي اش پيش بيني كرده بود. شيوه هاي رايجي مثل پرداخت ماهانه حق عضويت و درافت هدايا و نذورات مردمي.
اين روشها اما كفاف هزينه هاي سربه فلك كشيده محك را نمي داد و علاوه بر آن محكي ها دنبال راهي بودند كه مردم بدون اينكه زحمت رفت و آمد به موسسه يا بانك را داشته باشند و بخواهند به جايي مراجعه بكند بتوانند كمك هايشان را به دست آنها برسانند.
بر اساس همين نيازبود كه ايده طراحي قلك ها شكل گرفت. ماجرا به 8 سال پيش برمي گردد و جلسه گروه روابط عمومي محك در دفتر چيذر. آنطور كه قديمي هاي محك تعريف مي كنند: «چند نفر ايده قلك ها را مطرح كردند و پيشنهادشان خيلي سريع با استقبال بقيه مواجه شد. طرح هاي مختلفي آورده شد و از همه بيشتر آن قلك سفالي معروف محك مورد پسند همه قرار گرفت. داوطلبان به صورت افتخاري طراحي قلك ها را بر عهده گرفتند و بعد از آن پخش قلك ها در سطح شهر آغاز شد.» و حالا مي توان قلك هاي محك را در گوشه و كنار شهر ديد.
ياسمين زرگري استقبال مردم از اين طرح را به خاطر شيوه محك براي پخش و جمع آوري قلك ها مي داند: «دريافت قلك با يك تماس با محك مقدور است و بخش قلك ما بلافاصله به هر تعدادي كه تقاضا شده باشد قلك را مي فرستند. شيوه كار هم به اين ترتيب است كه وقتي قلك را تحويل مي دهند رسيد مي گيرند، قلك شماره مي خورد و به نام فرد ثبت مي شود. معمولا بعد از 3 الي 4 ماه فردي كه قلك را گرفته با محك تماس مي گير د و پرسنل ما با كارت شناسايي به محل مي روند .
اگر شخص مايل باشد، قلكش همانجا شكسته مي شود و بعد از شمارش پولها، رسيد دونسخه اي به او داده مي شود.چند روز بعد هم نامه اي از طرف محك براي تشكر برايشان فرستاده مي شود.
اگر هم نخواهند كه آنجا شمارش نشود در موسسه دوبار قلك شمارش شده و رسيدش براي ياوري كه قلك را فرستاده ارسال مي شود.»
او تاكيد مي كند: « اينطور نيست كه ما قلك را بگيريم و اهدا كنندگان را فراموش كنيم. اين ارتباط براي ياوران ما هم خوشايند بوده است. »
علاوه بر اين محك يك سيستم گزارش دهي دقيق هم دارد و به ويژه در خبرنامه هايش به صورت مفصل شرح مي دهد كه در طي اين يك ماه يا سه ماه چند تا قلك داده اند. چند تا قلك گرفته اند. چقدر پول در اين قلك ها بوده و صرف چه مواردي شده است.
همچنين مردم مي توانند خودشان به بخش حسابداري يا بخش قلك ها مراجعه كنند و اين گزارش ها را ببينند .چنانكه«حميد كوپاهي»، مسئول بخش قلك هاي محك مي گويد: « اگر كسي به محك مراجعه كند يا از ما سوال كند كه در اين ماه چند تا كودك را پذيرش كرده ايم.چقدر هزينه دارو و پوشاك داده ايم و از قلك ها چقدر درآورده ايم و .. بخش هاي قلك هاو حسابداري ما موظف اند كه دقيقا جواب بدهند.»
شايد بخش بزرگ پيشرفت محك چنانچه سوسن سياح، از ياوران محك خاطرنشان مي كند، به خاطر همين شفافيت محك با مردم باشد. سياح مي گويد: «آدم وقتي به اينها كمك مي كند خاطر جمع است كه پولش جاي ديگر خرج نمي شود و دردي را از يك كودك بيمار دوا مي كند. »
بر اساس همين اعتماد است كه روزي يك ميليون از قلك ها بيرون‌اورده مي شود ، نيمي از هزينه هاي محك از محل قلك ها تامين مي شود و چنانكه كوپاهي مي گويد: « قلك ها هم به يكي از اصلي ترين و دائمي ترين منابع درآمد محك تبديل شده اند.»

جشن قلك شكان، براي كودكان حامي محك
بنا به آخرين گزارش بخش قلك ها محك، در هفت ماه اول سال جاري، 18544 قلك خالي در بين مردم توزيع شده و 10984 قلك پر نيز جمع اوري شده است.
اين در حالي است كه پخش قلك هاي محك هيچ سيستم ويژه اي ندارد و عموما از طريق تبليغات دهان به دهان مردمي در سطح شهر توزيع مي شوند.زرگري مي گويد: « شيوه پخش قلك ها به اين شكل است كه مثلا خانمي قلك محك را براي خانه اش مي گيرد و همسرش هم يك قلك به سركارش مي برد و همينطور اين قلك ها پخش مي شود.يك سري از مردم هم در جشن هاي قلك شمان محك با اين قلك ها آشنا مي شوند.»
جشن قلك شكان سالي يكبار، همزمان با روز جهاني كودك برگزار مي شود. در اين جشن بچه ها قلك هايشان را مي آورند مي شكنند و قلك هاي تازه مي برند. روي قلك ها را نقاشي مي كنند. شعر مي خوانند. بازي مي كنند.
به گفته مسئولين محك، اين كار اينقدر موفق بوده كه هم تعداد قلك ها خيلي بيشتر شده و هم مبالغي كه از قلك ها بيرون مي آيد. به طوري كه اگر اوايل بيشتر سكه و پول خرد از قلك ها بيرون مي آمد حالا بيشتر اسكناس است.
علاوه بر برنامه هاي شاد و متنوع اين جشن ها، بازارچه هاي خيريه آن نيز يك منبع درآمد ديگر براي محك است. در كنار اين بازارچه هم سني بزرگ كه يكي از جذابيت هاي اين جشن است برپا مي شود و بچه ها روي سن قلك هايشان را مي شكنند و پولش را به محك هديه مي كنند.
همه قلك ها اما شكستني نيستند. با گسترش اين طرح، قلك هاي كوچك سفالي كفاف كمك هاي مردمي را نمي داد و براي همين كم كم قلك هاي كائوچويي هم كه بزرگتر هستند و درهاي قرمز رنگ دارند، راه افتادند. اين قلك ها بيشتر در اختيار مغازه ها، مدارس، شركت ها و هواپيمايي و مكانهاي عمومي تر قرار مي گيرند.
كتابفروشي كه يكي از اين قلك هاي كائوچويي را روي پيشخوانش گذاشته، مي گويد: «اين قلك ها كليدي دارند كه دست پرسنل بخش قلك هاي محك است. هر بار كه قلك پر مي شود با محك تماس مي گيرم و آنها مي آيند در قلك را باز مي كنند، پول را همين جا مي شمارند، رسيد مي دهند و مي روند.»
قلك هاي محك در حال حاضر فقط در تهران و كيش توزيع شده اند و قلك هايي هم كه به شهرستان ها رفته اند موارد محدودي هستند كه از طريق آشنايان تهراني فرستاده شده اند و خودشان قلك را مي آورند و در محل موسسه تحويل مي دهند.
توزيع قلك ها در كيش هم حاصل كار داوطلبان محك بوده و الان هم كار به اين ترتيب است كه اعضاي بخش قلك ها هر چند ماه يكبار به كيش مي روند با همان شيوه اي جاري پول قلك ها را تحويل مي گيرند و از همان جا به حساب بانكي محك واريز مي كنند.
كمك هاي مردمي به محك اما محدود به قلك ها نيست و نيم ديگر هزينه هاي محك از روش هايي تامين مي شود كه آنها هم به نوعي يك ابتكار و حركت تازه به شمار مي آيند.

40 هزار عضو، ماهي 500 تومان
گرفتن حق عضويت يا فروش هداياي تبليغاتي روش نو و جديدي نيست. اما فراگير كردن آن و تبديل آن به يك منبع درآمد قابل اتكا، لااقل در ايران تازگي دارد.
به گزارش روابط عمومي محك، اين موسسه 40 هزار نفر عضو دارد كه هركدام از آنها ماهانه حداقل 500 تومان حق عضويت پرداخت مي كنند. البته اين 500 تومان كف پرداخت ها است. خيلي ها بيشتر كمك مي كنند و شركت هايي هستند كه همه كارمندانشان عضو محك اند و ماهانه هزار تومان از حقوقشان را به محك مي دهند.شركت در كنسرت ها ، بازارچه ها و ديگر برنامه هاي محك كه در سالن آمفي تئاتر 300 نفره محك برگزار مي شود هم يكي ازراههاي كمك اعضاي محك به اين موسسه است. به گونه اي كه بنا به گفته دست اندركاران ان موسسه قابل توجهي از منابع مالي محك از همين راه تامين مي شود.

فروش هداياي تبلغاتي هم يكي از همان روش هاي شناخته شده اي است كه كمتر به كار گرفته مي شود. محكي ها اما به اين روش را نيز امتحان كرده اند.
به محك كه برويد در همان سالن ورودي تيشرت ها، كلاه ها، ليوانها و بند موبايل هايي را مي بييند كه آرم محك بر رويشان حك شده و علاوه بر آنكه تبليغي براي موسسه هستند، درآمد حاصل از فروش آنها نيز صرف كودكان سرطاني مي شود.
به گفته زرگري كادوهاي تبلغاتي محك فعلا فقط در خود موسسه فروخته مي شود و البته قرار است هم كالاهاي بيشتري با آرم محك توليد شود و هم كمي ريسك پذيري شان را بالا ببرند و كادوهاي تبليغاتي را در خارج از موسه نيز به فروش برسانند.
كارشناس روابط عمومي محك مي گويد: «البته ما در اين زمينه خيلي محتاطيم و مي خواهيم تا جايي كه بشود خودمان را درگير مسائل مالي نكنيم از طرف ديگر مغازه ها هم به هر حال درصدي براي خودشان برمي دارند. ولي وقتي در موسسه به فروش مي رسانيمشان همه پول به حساب محك واريز مي شود و خرج بچه ها مي شود. اميد ما اين است كه بتوانيم اين شيوه درآمدزايي مان را هم گسترش دهيم.»
علاوه بر اينها محك برنامه اي به نام« شبي با محك» دارد. شركت كنندگان در اين برنامه مديران صنايع هستند و هيچ يك از تداركات اين برنامه بر عهده محك نيست و اينطور نيست كه موسسه از هزينه دارو و درمان بچه ها خرج اين مراسم كند. هر برنامه يك حمايت كننده دارد كه خرج شام و موسيقي را دارد. و هر كدام از اين مديران هزينه هاي درمان چند كودك را براي چند ماه تقبل مي كنند.
هزينه اي كه محك براي حمايت از هر كودك در نظر گرفته، ماهانه 125 هزار تومان است و هر شخصي مي تواند بنا به توان مالي خود هزينه هاي درمان يكيا چند كودك را تقبل كند.
بخشي ديگر از منابع مالي محك نيز از طريق هداياي ايرانيان خارج از كشور تامين مي شود.به گفته زرگري بخشي از اين ارتباط از سوي اعضاي محك است كه به تازگي از ايران رفته اند و براي شناساندن محك به ديگر هموطنان مقيم خارج از كشور تلاش كرده اند. بخش ديگر هم از طريق وب سايت محك با اين موسسه آشنا شده اند.
با وجو همه اين راه هاي متنوع و كارآمد براي جذب منابع مالي، موسسه محك هنوز در حال پيش بيني راه هاي جديد است و ر تنها محدوديتي كه براي خود قائل شده اند انجام فعاليت هاي مغاير با اساسنامه و به ويژه فعاليت هاي تجاري است.

وصيت 2ميلياردي براي بيمارستان محك
هزينه هاي احداث مجتمع بيمارستاني- رفاهي محك با زيربناي 18000 متر مربع و 120 اتاق براي بستري شدن بيماران هم با تلفيقي از همين روش ها تامين شده است و داستان آن چنانكه محكي ها تعريف مي كنند از آن ماجراهايي است كه همه مي دانند:« زمين اين مجتمع سال 1376 با يك تخفيف ويژه از سازمان زمين شهري خريداري شد و در همان زمان فرد نيكوكاري كه خودش هم مبتلا به سرطان بودند وصيت كرد 2 ميليارد و نيم از اموالش براي ساخت بيمارستان به محك اهدا شود. دو ميليارد تومان هم از محل كمك هاي مردمي جمع آوري شد و كار را شروع شد. پيمانكاري رايگان اين مجتمع هديه يك شركت بود، شيشه و برخي مصالح مورد نياز نيز از سوي ديگران اهدا شد و همين طور با همكاري ها و كمك هاي مردمي مجتع بيمارستاني- رفاهي محك ساخته شد.»
مجتمعي شامل بخش هاي مختلف پزشكي و همچنين فضاهاي تفريحي و رفاهي براي بچه ها و خانواده هايشان.
هزينه تجهيز بخش هاي مختلف مجتمع نيز با كمك هاي مردمي انجام شده و هر فضايي كه آماده مي شود به نام شخصي كه پرداخت هزينه تجهيز آن را تقبل كرده، نامگذاري مي شود.
مرداد ماه سال 82 دو طبقه از مجتمع كه مختص نقاهتگاه است راه اندازي شد. اين بخش مخصوص كودكاني است كه در حال طي كردن مرحله شيمي درماني هستند. مسئولان محك اميدوارند ساير بخش هاي بيمارستان نيز در سال 1386 راه اندازي شود.
ياسمني زرگري، تاكيد مي كند كه حتي يك ريال از هزينه هاي اين بيمارستان از محل كمك هاي دولتي نبوده و مانند بقيه هزينه هاي محك از سوي مردم تامين شده است. زرگري شفافيت محك و صداقت محكي ها را دليل اينهمه اعتماد مردم به آنها مي داند.
اين اعتماد در سخنان داوطلبان محك نيز به چشم مي خورد: « من جوان بودم مي آمدم اينجا و مي دانستم مثلا چايي كه ما مي خوريم هم از پول محك خريداري نشده و يك نفر اهدا كرده براي مصرف پرسنل. خب اين در ذهن من مي ماند و به مرور اعتماد مي كردم ومادر، پدر و خانواده ام را مي آوردم اينجا.»
اين دختر جوان كه سال ها سات با محك همكاري مي كند، ادامه مي دهد:« يك بخش ديگر اين اعتماد هم به خاطر بي نياز بودن موسسين محك است. براي همين مردم خاطرشان جمع است كه آنها محك را پله ترقي خودشان قرار ندادند. همگي از خانواده هايي بودند كه در حد خودشان مرفه بودند و موقعيت اجتماعي خوبي داشتند و با مردم هم روراست بودند. .»

موسسه خيريه حمايت از كودكان مبتلا به سرطان(محك) از بهمن ماه 1370 با هدف كمك به كودكان بيمار و خانواده هاي آنان آغاز به كار كرده است.
هزينه هاي كودكان مبتلا به سرطان در موارد دارو، شيمي درماني، آزمايشات، عكس برداري، تغذيه، پوشاك، كتاب، هزينه اقامت آنها در تهران و رفت و آمدشان از شهرستان به تهران از سوي محك پرداخت مي شود. در حال حاضر از 10000 تحت حمايت محك، 4700 كودك تحت درمان هستند.
براي آشنايي بيشتر با موسسه محك مي توانيد به نشاني اينترنتي www.mahak-charity.org مراجعه كرده و يا با شماره تلفن 22451414 تماس بگيريد.