من روزنامه نگارم

سرمایه/2 شهریور 85

سازمان هاي غيردولتي سراسر كشور اين روزها در تدارك برگزاري ششمين نشست سالانه سازمان هاي غيردولتي هستند. تاريخچه برگزاري اين نشست ها به اسفند 76 و گردهمايي اعضاي تشكل هاي غيردولتي و دست اندركاران دولتي مرتبط با نهادهاي دولتي برمي گردد.

پس از نشست مشهد كه چهار سال پس از بوشهر در سال 1380 برگزار شد، حالا هر سال تشكل هاي غيردولتي نقاط مختلف كشور گردهم مي آيند و پيرامون يك موضوع مشترك به بحث و تعامل مي نشينند. هر سال در يك شهر و با محوريت يك موضوع مشخص. موضوع نشست امسال كه از ديروز در تهران آغاز به كار كرده، «اعتمادسازي و تعامل بين سازمان هاي غيردولتي، مردم، نهاد و نهادهاي دولتي» است. در اين نشست 200 نفر از نمايندگان تشكل هاي غيردولتي و 160 نفر از مديران دولتي حضور دارند. برگزاركنندگان همايش اميدوارند كه اين گردهمايي گامي مثبت براي برطرف كردن ابهامات موجود پيش روي فعاليت نهادهاي مدني و تعامل شان با دولت باشد.

حميده توسلي، دبير اجرايي همايش، هدف از برگزاري اين نشست ها را مطرح كردن مسايل تشكل هاي مردمي در سطح جامعه عنوان مي كند و همفكري تشكل ها براي حل مسايل شان را از مهم ترين دستاوردهاي اين نشست ها مي داند.

مصطفي ترابي زاده، دبير شوراي هماهنگي همايش هاي سالانه سازمان هاي غيردولتي ايران نيز توانمندسازي تشكل هاي غيردولتي و ايجاد زمينه هاي مناسب براي فعاليت اين تشكل ها در حوزه هاي مشخص شده در قانون برنامه چهارم توسعه كشور را از جمله اهداف اين نشست ها عنوان مي كند.

اين نشست ها كه با يك جمع 50 نفره در بوشهر آغاز شد، حالا به گردهمايي 400 نفر تبديل شده و ساز و كار منظمي به خود گرفته است. سازوكاري كه حاصل تلاش 10 ساله فعالان جامعه مدني ايران براي برقراري ارتباط و تعامل با يكديگر و تبادل تجربه هاي مشترك است.

نشست بوشهر، اولين گردهمايي سراسري تشكل هاي مردمي ايران

اسفند 1376، اولين نشست مشورتي سازمان هاي غيردولتي در بوشهر برگزار شد. هياتي كه مركب از نمايندگان تشكل هاي مردمي به سرپرستي دكتر ملك افضلي، رييس هيات مديره انجمن تنظيم خانواده، بود، پيشنهاد برگزاري اين نشست را داد و شوراي جمعيت، با همكاري سازمان جهاني بهداشت عهده دار برگزاري آن شد.

در اين نشست 50 نفر از نمايندگان سازمان هاي غيردولتي، محققان دانشگاهي، نمايندگان مجلس، مسوولان دستگاه هاي دولتي مرتبط با تشكل هاي مردمي و آژانس هاي بين المللي مستقر در ايران حضور داشتند.

شركت كنندگان در نشست بوشهر با تشكيل شش كميته «اطلاع رساني»، «ارتباطات»، «مسايل حقوقي»، «تجهيز منابع»، «آموزش» و «مديريت سازمان هاي غيردولتي» مهم ترين مسايل و چالش هاي پيش روي سازمان هاي غيردولتي را مورد بحث و بررسي قرار دادند، مباحثي كه قرار شد ادامه داشته باشد و در يك برنامه سه ساله با روش هاي مختلف پيگيري شود.

مسووليت پيگيري هر كدام از برنامه هاي پيش بيني شده در اين نشست را هم يكي از حاضران بر عهده گرفت.

آشنايي سازمان هاي غيردولتي با وسايل ارتباطي همچون ايميل و وب سايت، تهيه بانك اطلاعاتي سازمان هاي غيردولتي، برگزاري كارگاه هاي آموزشي در زمينه مديريت و توسعه توانايي هاي تشكل ها و پيشنهاد اجراي طرح هاي مشترك در مناطق محروم و بر پايه مشاركت مردمي از جمله پيشنهادهايي بود كه در اين نشست مطرح و به تصويب رسيد.

پيشنهاد تدوين قانون براي نحوه فعاليت تشكل هاي مردمي و تهيه راهنماي ثبت اين تشكل ها نيز از مباحثي بود كه براي اولين بار در نشست بوشهر مطرح شدند.

در نشست بوشهر كه اولين گردهمايي گسترده سازمان هاي غيردولتي بود، بيش تر شركت كنندگان از تهران بودند و فقط يك نماينده از تشكل هاي مردمي شهرستان ها حضور داشت. سه چهارم شركت كنندگان زن بودند و در پايان نشست دبيرخانه اي با مسووليت «انجمن تنظيم خانواده» براي اجراي مصوبات نشست تشكيل شد.

بوشهر 44 در مشهد

نشست مشهد، دومين گردهمايي سراسري تشكل هاي غيردولتي بود كه در سال 1380، چهار سال پس از نشست بوشهر برگزار شد.

اين نشست بررسي فعاليت هاي انجام شده و دستاوردهاي حاصله بر اساس توصيه هاي نشست بوشهر، بررسي چالش ها و مشكلات پيش رو، تقويت همكاري و ارتباط بين تشكل ها، دانشگاه ها و نهادهاي بين المللي و ارايه چشم انداز آينده را در دستور كار خود قرار داده بود.

نيمي از 120 نفر شركت كننده اين نشست، نمايندگان تشكل هاي شهرستان ها بودند و علاوه بر NGO هاي مدرن، خيريه ها و تشكل هاي سنتي نيز در جمع مدعوين به چشم مي خوردند.

نشست مشهد حاصل 14 نشست آمادگي با حضور كارشناسان و دست اندركاران دولتي، غيردولتي و بين المللي و 22 نشست مشورتي استاني در نقاط مختلف كشور بود.

قانون، معيارهاي اخلاقي، آموزش و ظرفيت سازي، اينترنت و اطلاع رساني و ايجاد و تقويت شبكه هاي استاني محورهاي اصلي اين نشست بودند. بحث راجع به پيش نويس قانون فعاليت تشكل هاي غيردولتي كه از سوي دفتر مطالعات سياسي وزارت كشور و با نظرخواهي از نمايندگان تشكل هاي مردمي تدوين شده بود، توجه جدي به تشكل هاي سنتي و خيريه، تعامل ميان سازمان هاي غيردولتي مدرن و سنتي، جمع بندي از مشكلات سازمان هاي غيردولتي كه حاصل پنج نشست منطقه اي و 20 نشست استاني بود و معرفي طرح بررسي نيازهاي آموزشي سازمان هاي غيردولتي ايران از مهم ترين دستاوردهاي نشست مشهد بود.

دستاوردهايي كه بخش عمده آن، نتايج پيگيري مصوبات بوشهر در چهار سال گذشته بود.

پس از نشست بوشهر، يك گروه كاري براي پيگيري مصوبات نشست تشكيل شد كه اسفند ماه 1379 با عنوان همياران غدا به ثبت رسيد.

هيات مديره همياران غدا در زمان تاسيس متشكل از حسين ملك افضلي، پروين معروفي، فرخ مستوفي، مصطفي ترابي زاده، سيمين ناصري، اصغر ارجمند نيا و شهلا اختري بودند و باقر نمازي به عنوان مدير عامل موسسه انتخاب شده بود. اين موسسه علاوه بر برگزاري نشست مشهد، مسووليت دبيرخانه نشست را طي يك سال آينده بر عهده گرفت.

كرمان، آغازي براي نشست هاي منظم سالانه

از سال 81 به بعد برنامه نشست هاي سراسري هم منظم تر شدند و هم روند ديگري پيش گرفت. در آخرين روز نشست، موضوع سال آينده مشخص مي شود و چند ماه قبل از نشست، فراخوان مقاله منتشر مي شود. علاقه مندان به شركت در نشست نيز مي توانند درخواست خود را هم زمان با زمان تعيين شده براي ارايه مقالات، به برگزاركنندگان بدهند.

موضوع نشست كرمان «تقويت ارتباطات تشكل ها با دولت، شهرداري ها، شوراي شهر و سازمان هاي محلي» بود. «ارتباط سازماني و شبكه اي سازمان هاي غيردولتي با نهادهاي دولتي»، «ضابطه تخصيص منابع مالي از سوي دولت به تشكل ها»، «فقرزدايي و نقش تشكل هاي غيردولتي» از جمله پانل هاي اين نشست بود و مقرر شد تشكل هاي غيردولتي با تشكيل كار گروه هايي براي «تدوين آيين نامه اجرايي در قالب قوانين موجود و پيشنهاد آن به هيات وزيران»، « تهيه پروتكل شبكه الكترونيك»، «برگزاري كارگاه هاي روش هاي توانمند سازي مردم» و «شبكه سازي داخلي و بين المللي» و .... تلاش كنند.

در اين نشست تعداد بيش تري از نمايندگان بخش هاي دولتي و غيردولتي حضور داشتند و مشاركت سازمان هاي غيردولتي شهرستان ها نيز بهتر از سال قبل بود.

در مراسم اختتاميه نشست كرمان، دكتر ملك افضلي از سوي موسسه همياران غدا، موضوع نشست سال آينده را «آموزش و ظرفيت سازي» اعلام كرد.

نشست يزد گامي به سوي آموزش و ظرفيت سازي

سازمان هاي غيردولتي در نشست يزد، با تمركز بر آموزش و ظرفيت سازي مسايل داخلي تشكل ها را مورد توجه قرار دادند و ازجنبه هاي مختلف نيازهايشان را در اين حوزه مورد بررسي قرار دادند.

نقش رسانه ها در ظرفيت سازي، تجارب موفق ظرفيت سازي، رويكردهاي جنسيتي در ظرفيت سازي و استانداردهاي يك كارگاه آموزشي از جمله مباحث اين نشست بود.

نشست يزد در يكي از درمانگاه هاي اين شهر برگزار شد و سازمان هاي غيردولتي با حداقل امكانات توانستند بار ديگر گردهم بيايند وعلاوه بر انتقال تجارب خود در ظرفيت سازي، درباره مسايل و مشكلاتي كه طي سال گذشته با آن دست به گريبان بوده اند همفكري كنند.

شوراي هماهنگي براي نشست هاي سالانه

هرچه از برگزاري نشست هاي سالانه سازمان هاي غيردولتي مي گذشت، مشاركت گروه هاي مختلف در برگزاري و پيگيري مصوبات آن نيز بيش تر مي شد. به گونه اي كه در نشست همدان كه در مهرماه سال 83 و با موضوع «فرهنگ سازي در گستره سازمان هاي غيردولتي» برگزار شد، علاوه بر موسسه همياران غدا كه همچنان مسووليت دبيرخانه نشست را بر عهده داشت، نمايندگاني از سازمان هاي غيردولتي نيز در برنامه ريزي ها و اجرا مشاركت داشتند.

حضور گروه هاي مختلف در برگزاري نشست و پيگيري مصوبات آن، از شهريور ماه 1384 روند مشاركتي تري به خود گرفت و در نشستي كه با حضور نمايندگان مناطق مختلف كشور برگزار شد، تصميم گرفته شد هر سال يك سازمان غيردولتي عهده دار برگزاري نشست شود. از همين رو «شوراي هماهنگي همايش هاي سالانه سازمان هاي غيردولتي ايران» با حضور نمايندگان سازمان هاي غيردولتي 11 منطقه كشور، تشكيل شد و پس از نظرسنجي از نمايندگان و شبكه هاي سازمان هاي غيردولتي در سراسر كشور و بعد از بازبيني نظرات در طي جلسات مختلف با توجه به تغيير دولت موضوع «اعتماد سازي و تعامل بين نهاد هاي حكومتي و سازمان هاي مردم نهاد» به عنوان موضوع همايش بعدي انتخاب شد . اين شورا شبكه ارتباطي سازمان هاي غيردولتي زيست محيطي را به عنوان دبيرخانه نشست آينده تعيين كرد.

نشستي كه بنا به برنامه هر ساله قرار بود سال 84 برگزار شود، اما آن گونه كه «ناهيد توسلي»، دبير اجرايي همايش مي گويد; به خاطر اين كه مديران جديد تازه كارشان را شروع كرده بودند و هنوز بستر مناسب براي شناخت و تعامل وجود نداشت، قرار شد همايش با تاخيري يك ساله برگزار شود تا بتوان بستر مناسب تري براي گفت وگو راجع به اعتماد سازي و تعامل ايجاد كرد.

نشست تهران، اولين گردهمايي سراسري جامعه مدني و دولت نهم

نشست تهران كه از ديروز در ساختمان مشاركت هاي مردمي ورشو آغاز به كار كرده است، «اعتماد سازي و تعامل بين نهاد هاي حكومتي و سازمان هاي مردم نهاد» را در دستور كار خود قرار داده است و در دو پانل اصلي همايش «ديدگاه ها و نظرات دستگاه ها و سازمان هاي غيردولتي در زمينه تعامل في مابين» و «انتظارات متقابل نهادهاي تخصصي و سازمان هاي غيردولتي از همديگر» به بحث و تبادل نظر گذاشته شده است.

كارگاه هاي « توسعه اجتماعي: چگونگي حضور سازمان هاي غيردولتي در برنامه ريزي ها و تصميم سازي ها»، «توسعه پايدار: محيط زيست، منابع طبيعي و توسعه پايدار با رويكرد تعامل»، «زنان و جوانان و كودكان: سياست ها و برنامه هاي سازمان هاي دولتي در حوزه جوانان، زنان»، «معيشت پايدار: توانمندسازي جوامع محلي در ارتباط با كاهش فقر و ايجاد معيشت پايدار » نيز از ديگر برنامه هاي اين همايش هستند كه در روز اول و به صورت موازي برگزار شدند.

گزارشي از تجربه هاي موفق سازمان هاي غيردولتي طي يك سال گذشته نيز به روال نشست هاي قبلي از جمله برنامه هاي همايش هستند.

«تجربه بم و نقش جامعه مدني»، «تجربه تدوين آيين نامه تاسيس و نظارت سازمان هاي غيردولتي»، «تشكيل مجمع ملي جوانان» و «تجربه تدوين سند راهبردي توانمندسازي اجتماع محور - وزارت رفاه» گزارش هايي هستند كه امسال ارايه مي شوند.

هزينه همايش امسال براي دو روز به ازاي هر نفر در هر روز مبلغ 300 هزار ريال، كه با هزينه هاي جانبي مانند هزينه محل برگزاري: آمفي تئاتر، كارگاه، فولدر، دبيرخانه; اطلاع رساني: پوستر، تبليغات و دكور، هزينه هاي كارگاهي، لوازم التحرير، مستند سازي، ستاد برگزاري و هزينه هاي متفرقه جمعامبلغ 190 ميليون ريال پيش بيني شده است.

بخشي از اين هزينه از 150 هزار ريالي كه هر نفر براي شركت در همايش پرداخت كرده، تامين مي شود و بخش ديگر نيز با همكاري وزارت كشور، سازمان محيط زيست، سازمان جنگل ها و مراتع، شهرداري تهران، سازمان ملي جوانان، مركز امور زنان و خانواده، وزارت رفاه، سازمان بهزيستي و ... تامين شده است.

سال هاي قبل نيز بخشي از اين هزينه از حق ثبت نام اعضاو بخشي ديگر از همكاري دستگاه هاي دولتي و آژانس هاي بين المللي در تهران، تامين شده است. گزارش اين نشست ها هر سال به صورت كتابچه و ويژه نامه منتشر شده و اميد است اين نشست ها علاوه بر شكل دادن به يك شبكه گسترده همكاري بين تشكل هاي غيردولتي ايران، به توليد ادبيات مكتوب در اين زمينه نيز كمك كند.